06/12/2009 Οι γιατροί έχουν χρέος να εμβολιασθούν (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

Τι προβλέπει ο νόμος στην περίπτωση που μεταδοθεί σε κάποιον ασθενή νοσοκομείου η νέα γρίπη και αυτός καταλήξει Της Γαληνης Φουρα
Σε αρκετά νοσοκομεία των ΗΠΑ απαγορεύτηκε σε γιατρούς που δεν έχουν εμβολιαστεί για τη νέα γρίπη να βλέπουν ασθενείς, ενώ για το νέο εμβόλιο έχει αναπτυχθεί ένα ολόκληρο δίκτυο «φαρμακοεπαγρύπνησης». Στην Ελλάδα, ασθενείς που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες προσβάλλονται και μέσα στα νοσοκομεία, στα οποία μεγάλη μερίδα γιατρών και οι περισσότεροι νοσηλευτές δεν έχουν εμβολιαστεί. Πιθανή πηγή μόλυνσης θεωρούνται οι επισκέπτες, χωρίς όμως να αποκλείεται η πιθανότητα ο ιός να μεταδοθεί από κάποιον γιατρό ή νοσηλευτή. Εάν ο ασθενής καταλήξει, νομικά αυτό θεωρείται βαριά αμέλεια.
Η πανδημία της γρίπης εγείρει πολλά θέματα ηθικής, δεοντολογίας και προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών. Το γεγονός ότι επί τουλάχιστον δέκα ημέρες το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) παρέπεμπε εξαιτίας «τυπογραφικού λάθους» εκατοντάδες εμβολιαζόμενους (σε περίπτωση που αντιμετώπιζαν κάποια παρενέργεια) στην παρασκευάστρια εταιρεία, αντί του ΕΟΦ ή κάποιου άλλου κρατικού φορέα, γεννάει ερωτήματα. Υπάρχει επαρκής «φαρμακοεπαγρύπνηση»;
Μέχρι στιγμής η νέα γρίπη πλήττει κυρίως τις ευπαθείς ομάδες, άτομα με υποκείμενο νόσημα ή νοσογόνο παχυσαρκία, μεταξύ των οποίων και νοσηλευόμενους στα νοσοκομεία.
Για τα θέματα αυτά, προφανώς, υπάρχουν απαντήσεις από την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του ΚΕΕΛΠΝΟ, Στέλιο Γκαρίπη, οι γιατροί κατά προτεραιότητα οφείλουν να προστατεύουν τους ασθενείς τους, ενώ η κοινοτική νομοθεσία δεν επιτρέπει την άμεση επαφή στελεχών των φαρμακευτικών εταιρειών με τους ασθενείς. Η επικοινωνία γίνεται μόνο μέσω των γιατρών.
- Κύριε Γκαρίπη, ο νόμος καλύπτει τους γιατρούς που δεν εμβολιάζονται;
- Σύμφωνα με τον νόμο 3418 του 2005 της ιατρικής δεοντολογίας, ο γιατρός πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην προστασία της υγείας των ασθενών και να προβαίνει σε κάθε ενέργεια προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλειά τους. Με βάση αυτήν την υποχρέωση ο κάθε επαγγελματίας υγείας, κυρίως ο γιατρός στον οποίο αναφέρεται ο κώδικας, θα πρέπει να λαμβάνει όλα τα μέτρα για τον σκοπό αυτό. Στην περίπτωση της πανδημίας, μεταξύ άλλων πρέπει και να εμβολιαστεί ή, εάν δεν θέλει, να «απέχει» και να μην έρχεται σε επαφή με ορισμένες κατηγορίες ασθενών. Σε αντίθετη περίπτωση, εάν μεταδώσει σε κάποιον ασθενή τη νέα γρίπη και αυτός καταλήξει, τότε θα αντιμετωπίσει ποινικές ευθύνες, είτε για ανθρωποκτονία από βαριά αμέλεια είτε για βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια.
- Σε έντυπο του ΚΕΕΛΠΝΟ που αποσύρθηκε αφού δόθηκε σε εκατοντάδες εμβολιασθέντες, αναφερόταν το τηλέφωνο και το mail φαρμακευτικής εταιρείας αντί του ΕΟΦ, για το ενδεχόμενο παρενεργειών του εμβολίου. Πρόκειται για «λάθος» άνευ σημασίας;
- Η κοινοτική οδηγία 83/2001 στο άρθρο 104§4 ορίζει ότι ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας φαρμάκου, στο πλαίσιο της «φαρμακοεπαγρύπνησης», συλλέγει πληροφορίες από τους απασχολούμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, όχι από τους ασθενείς. Ολες οι κατευθύνσεις και οδηγίες που χρειάζεται
κάποιος ασθενής κατά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής δίδονται από τον γιατρό και μόνο από αυτόν, ο οποίος είναι και ο μόνος στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί για τυχόν ερωτήματα και αμφιβολίες του, στη φαρμακευτική εταιρεία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση θα έπρεπε το τηλέφωνο να παραπέμπει στον ΕΟΦ (αλλά να είναι πραγματικά ο ΕΟΦ) όπου να απαντάει κάποιος γιατρός και μόνο γιατρός. Η «φαρμακοεπαγρύπνηση» των εταιρειών απευθύνεται σε γιατρούς και όχι στον κόσμο. Γι'' αυτό και η συγκεκριμένη εταιρεία (σ. σ. Novartis) στο site της τονίζει ότι το τηλέφωνο και το mail είναι για το κέντρο ιατρικής ενημέρωσης στο οποίο μπορούν να απευθύνονται οι γιατροί.
- Στη Ρόδο, σε μια τόσο μικρή περιοχή, διεξάγεται έρευνα για την ασφάλεια των εμβολιασμών ύστερα από προσφυγή γιατρών. Εχει νόημα αυτό μετά τόσα εκατομμύρια εμβολιασμούς;
- Είναι αλήθεια ότι το εμβόλιο έχει εγκριθεί σε χώρες με πολύ αυστηρούς κανόνες, όπως η Σουηδία και η Ελβετία, αλλά νομικά οι γιατροί είναι εντάξει. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του νόμου για την ιατρική δεοντολογία, οι γιατροί έχουν την υποχρέωση να εφιστούν την προσοχή της κοινότητας στην οποία ανήκουν σε θέματα που έχουν σχέση με τη δημόσια υγεία. Εφ'' όσον αποδειχθεί ότι οι αναφορές τους τεκμηριώνονται επιστημονικά (πρέπει να το πουν και να το αποδείξουν), έχουν καθήκον να το πράξουν. Αυτό όμως που χρειάζεται και ως σχετική υποχρέωση όλων των γιατρών είναι κατά τον εμβολιασμό να ενημερώνουν τους ασθενείς τόσο για το περιεχόμενο όσο και για τα αποτελέσματά του. Μπορεί π. χ. να εκδώσουν ένα έντυπο ή να κάνουν μια ανακοίνωση στις εφημερίδες όπου να αναφέρεται στο περιεχόμενο και τα αποτελέσματα του εμβολιασμού. Ο ασθενής πρέπει να σχηματίζει πλήρη εικόνα των ιατρικών και κοινωνικών παραγόντων και συνεπειών της κατάστασης, προκειμένου να λάβει την κατάλληλη απόφαση. Γιατί λέω «και των κοινωνικών παραγόντων»; Διότι όταν εμβολιάζεται κάποιος, δεν προστατεύει μόνο τον εαυτό του, αλλά και την οικογένειά του και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.
Κρούσματα μεταξύ των νοσηλευομένων
Ρωτήσαμε εάν υπάρχουν κρούσματα μεταξύ των νοσηλευομένων στο «Λαϊκό» νοσοκομείο. «Υπήρξαν δύο κρούσματα στην παθολογική κλινική και κρούσμα σε ένα νέο ασθενή με λευχαιμία στην Αιματολογική Κλινική», είπε στην «Κ» ο υπεύθυνος πανδημίας του νοσοκομείου, αναπληρωτής καθηγητής Γ. Δάικος. «Αρρώστησε και ο διπλανός του. Προσπαθούμε να πάρουμε μέτρα για να σταματήσει η διασπορά. Δίνουμε Tamiflu, διότι φοβόμαστε ότι θα αποδεκατιστεί το προσωπικό, το οποίο δεν έχει επαρκώς εμβολιαστεί. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, είχε εμβολιαστεί η πλειοψηφία των γιατρών, αλλά μόνο το 10% των νοσηλευτών».